dehgani.persianblog.ir
Mahmoud Dehgani روزنوشت های محمود دهقانی 
نويسندگان
لینک دوستان

جشن نوروز خجسته باد

چند هزار سال پيش نياکان خردمند ما روزی را برای شادی و جشن و مهر آفريدند که نوروز نام گرفت. اين کهن ترين و زيباترين جشن با رويش گياه و گل در پهندشت طبيعت و با اعتدال بهار يعنی فصلی که سر سبزی و شادابی در آن پا می گيرد آغاز می شود. به جرات می توان گفت که در تاريخ جهان هيچ جشنی عميق تر و اسطوره ای تر از نوروز نبوده است. جشنی که فاتحان عرب را يارای مبارزه با آن نبود و پا پس کشيدند. اسکندر نيز با دستور نکاح جمعی خود و سربازانش می خواست فرهنگ يونانی را از طريق ازدواج با دختران ايرانی بر ايران مسلط نمايد در نهايت امر انديشه اش کار ساز نيفتاد و خود و سربازانش تسليم فرهنگ ايرانزمين شدند(۱). قوم مغول نتوانستند بر نوروز فائق آيند. و تورانيان نيز راه فرار در پيش گرفتند. از ميان جشن های ماهانه و سده و يلدا و چهارشنبه سوری و سيزده بدر نوروز بزرگترين جشن شادی آفرين ايرانی است که توانسته است در تار و پود فرهنگی کشورهائی چون ارمنستان و افغانستان و پاکستان و تاجيکستان و ترکمنستان و قزقيزستان و ترکيه و عراق و سوريه و آذربايجان و لبنان و ازبکستان و هند و حتا در قرن جاری با کوچ به لس آنجلس و ديگر شهرهای امريکائی و استراليائی و کانادائی و اروپائی - جهان را درنوردد. شادروان پروفسور آرتور اوپهام پوپ مورخ برجسته ی هنر که پژوهشگر ميراث فرهنگی پيش و پس از اسلام در ايران بود و خود بنيانگذار انستيتوی(۲) آسيائی شيراز است در کتاب بررسی هنر ايران به نقل از پروفسور ارنست هرتسفيلد و سرآرتور کيت نوشته است: شک نيست که فلات ايران از سمت شرقی بين النهرين و در پايان عصر حجر يعنی هزاره ی پنجم پيش از ميلاد مسيح از تمدن والا برخوردار بوده است. همچنين کرويزر در کتاب نمادگرائی و اسطوره شناسی نوشته است : سر چشمه ی تمدن های جهان ايران است(۳). در واقع جشن های چهارشنبه سوری و نوروز و هفت سين آئين تحويل سال و سيزده بدر و يلدا و جشن سده و مهرگان و تمامی اين مراسم آداب و سنن در نهاد خود حفظ تاريخ گذشته را در زندگی ايرانيان تداوم بخشيده است و همين امر موجب گرديده تا ايرانی احترام به تاريخ گذشته خود را در زندگی خود تداوم بخشد و در دل و خرد خود بپروراند(۴). وقتی خرد و دل ايرانی از فرهنگ ايران دور شود احساس تعدد شخصيت و بحران در هويت - ايرانی را شرمنده نموده و آزار می دهد. جشن نوروز از نظر روانی برای ما ايرانيان پيام آور آفرينش زندگانی و شادمانی بوده و نشانه ای از هستی است چرا که سرزمين ايران در فراز و نشيب های هزاره های تاريخ خود از تهاجمات در امان نبوده و هميشه در روياروئی با بيگانگان از فرهنگ و سنت هائی چون نوروز کمک گرفته است. اين جشن پيش از اقتدار کورش هخامنشی تا سامانيان و از دودمان صفوی تا به امروز عظمت اين فرهنگ کهنسال را بر دوش کشيده است. دختران ايرانی بنا به سنت تاريخی در ايام نوروز به خانه ی بخت می رفته اند. آنها در تمامی مقاطع تاريخی چه آنزمان که بدستور فاتحانی چون اسکندر بالاجبار به حجله و نکاح جمعی رفته اند و چه آنزمانی که در استان های اين خاک پهناور فرمانروائی می کردند عظمت اين جشن نياکانی را به فرزندان اين سرزمين منتقل کرده اند : در بسياری از مقاطع تاريخی زنان ايران اين امپراتوری بزرگ را اداره و فرمانروائی کرده اند. در آن مقاطع تاريخی هيچ ملت ديگری اين موقعيت را به زنان کشورش نداده است. حتا پس از اسلام در زمان حمله ی مغول به ايران که همه جا را به آتش و خون کشيد (آبش خاتون) فرمانروای فارس توانست با تدبير و انديشه ی خويش بيست و چهار سال استقلال قلمرو خود را حفظ کند (۵). همچنان که ارتشبد گردآفرين در هزاره های پيش از ميلاد فرمانده سپاه ايران بود. لوح منشور حقوق بشر کورش در قلب لندن که امروز در موزه ی انگلستان نگاهداری می شود يادگاری ابدی است که در روزهای شادی آفرين نوروز به بشريت ارزانی داشته شده است. اين جشن سرآغاز سال با آهنگ طبيعت و گردش دوازده ماهه ی زمين بدور خورشيد گواهی بر تاريخ ذوق و سليقه ی نياکانی است که شادی و جشن های فراوانی را در زير شمشير دشمنان  حفظ کرده است. از ميان جشن ها حدود هفت جشن بوده است که يکی از آنها در پايان زمستان يعنی اول بهار روز اول سال برگذار می شود. ديگر جشن ها در فصول کشت انواع محصول بود. اکثر مورخان بر اين باورند که بعضی از اين جشن ها حتا خيلی پيشتر از ظهور زرتشت رايج بوده اند. زرتشت فقط به آنها مفهوم دينی داده است چرا که مردم در جشن نوروز گرد می آمده اند و اهورا مزدا را شکر گذار بودند و متمکنين و تهی دستان با هم برسر سفره های پر از اغذيه و اشربه با اشتياق به شادی و سرور می پرداخته اند (۶). راز بقا و پايداری اين جشن نوروز که در روح و روان ايرانی و ايرانی تباران از شاهان گرفته تا رعايا تنيده راز و رمزی تعجب آور است. نويسنده و پايه گذار مرکز مطالعات خاورميانه ای دانشگاه هاروارد آقای ريچارد فرای نوشته است : دنباله روی مردم ايران از سنت خود که نوروز را پيش از اسلام تا به امروز در بهار اول هر سال برگذار می کنند شگفت انگيز است (۷). براستی چه حکمتی در اين جشن نهفته است که شاه اسماعيل اول بنيانگذار دودمان صفوی و معمار مذهب تشيع در ايران و ديگر شاهان اين دودمان در کاخ های زيبای هشت بهشت و عالی قاپو و چهل ستون در روز نوروز با سپاهيان و فرستادگان و ديگر اقشار ملت خود و مهمانانی از ديگر کشور ها آنرا جشن می گرفته اند و شاد خوری و شادنوشی می کرده اند؟. پاسخ اين است که اين جشن ها پند و اندرز تاريخی و ملی در خود نهفته دارد. جشن چهارشنبه سوری که در آئين اوستا به آن (تيرشيد) نيز گفته اند شب سوزاندن کينه ها و نامهربانی ها و دشمنی و حسادت ها در آتش است. شب گشودن بخت جوانان است. شب خواست سبزی دل و گل گونه ای از زندگی و حيات انسان است. جشن سيزده بدر جشن سپاس از زيبائی های طبيعت است. جشن مهرگان آنچنان تاثير گذار بوده است که جهان عرب واژه ی مهرگان را از پارسی به عاريت گرفته و چون در زبان عربی گاف وجود نداشته است به جشن های خود مهرجان گفته اند. جشن سده نيز جشن پيدايش آتش يعنی جشن انفجار نور بود. جشن يلدا که خود افسانه ای دراز دارد. جشن نياکانی ما نوروز هر از چندی با ماه های رمضان و محرم و صفر يکی شده اند و ايرانی همواره به خرد و ريشه ی خود مراجعه کرده و بهترين راه را برگزيده است. نوروز آنچنان در روح و روان ملت ريشه دوانيده که به هنگام برافروختن آتش و روشن کردن چراغ صلوات می فرستد. در هنگامه ی هشت سال جنگ به تبعيت از اوستا و آئين کهن که برای مردگان هم جشن داشته اند ملت ايران برای شهيدان دلاور دفاع از ميهن حجله می بستند و تبريک و تهنيت می گفتند. جنوب ايران در مراسمی که (نيمه برات) نام دارد به ياد مردگان رنگينک و خرما پخش می شود. دليل اينکه برای مرگ تلخ شيرينی پخش می شود به آئين اوستائی نياکان و ريشه ی فرهنگی ای که به بلندای تاريخ پيدايش بشر است بر می گردد. ما همه از کودکی پای منابر نشسته ايم و نوحه خوانده ايم و هميشه از شهادت امام حسين و علی اصغر با لب عطشان و سقای تشنه کامان با مشک پاره در گرمای تابستان کربلا و کوفه شنيده ايم. تقارن اين ماه محرم با بهار به جدول غير علمی صدر اسلام برمی گردد که بر اساس قمر دونده و رقصان برگزيده شده و هر ده تا بيست سال فصول تغيير می کنند و در دوران علم وانديشه و الکترونيک و تسخير ماه بدست بشر بلای جان اعياد و جشن های ما می شود و بحران هويت و کينه می سازد. همه ی کشورهای عربی تاريخ رسمی کشورهايشان ميلادی است چون بدليل اشکالات سال قمری قادر به استفاده از آن نيستند.  اين فقط ايران و جگرگوشه اش افغانستان است که از تقويم رقصان و پر اشکال قمری هم استفاده می کنند(۸). پس با اين سابقه امسال که نوروز با محرم و صفر برخورد دارد اين حق مسلم ملت ايران است که پس از تهديد های اجانب به کوری چشم دشمنان اين خاک نوروزش را جشن بگيرد. حسين ابن علی به گواه تاريخ سالار شهيدان کربلا بر عليه ستم يزيد است و او سالار شهيدان جنگ تحميلی استعمار بر کشور ما از خشنودی و جشن ملت ايران خرسند خواهد شد. جشن نوروز درد روحی جوانان را درمانگر است. نوروز درمانی کنيد.

۱- هويت ايرانی : سخنرانی دکتر ابراهيم باستانی پاريزی. دکتر باستانی در آن سمينار گفت می گويند در يک نوبت حدود ده ها هزار ازدواج صورت گرفت . ولی بچه ها در دامان مادران ايرانی  با فرهنگ ايرانی رشد کردند. (سازمان (اوسوويک) سمينار دانشگاه لندن).  بيست و ششم و بيست و هفتم ماه آپريل ۱۹۹۸.

۲- ايران باستان : جان کورتيس. انتشارات برتيش ميوزيوم . سال ۲۰۰۰.

۳- ميراث ايران. ص ۷۵ سال سوم. شماره ی ۹ چاپ امريکا بهار ۱۳۷۷.

۴- هويت فرهنگی ايرانيان : روانشاد سيد محمد باقر نجفی. فصلنامه  صوفی. خانقاه نعمت الهی لندن. شماره  ۶۲ انگلستان بهار ۱۳۸۳.

۵- پيام خانم (نلی شديرا) ايران شناس فرانسوی و دبير کل اتحاديه بين المللی تبعيدی های جهان. بمناسبت جشن و ائين خجسته مهرگان با نام : از فرهنگ پر شکوه ايران غافل نبايد ماند. در تالار بزرگ شهر (هوگلانوروين) کشور هلند. چاپ شده در ماهنامه روزگار نو شماره ۲۰۰ دفتر هشتم. در فرانسه سال هفدهم ۱۳۷۷.

۶- اولين امپراطوری جهان : خانم کارن زينرت. نيويورک ۱۹۹۷.

۷- دوران طلائی ايران. تاريخ تمدن (گذشته و حال و آينده) : ريچارد . ن . فرای. لندن ۱۹۹۳.

۸- در آماده کردن اين گفتار از مقاله مبسوط و علمی استاد سياوش اوستا با نام نوروزمان را ارزان نفروشيم. اسفند - فروردين ۱۳۸۱. روزگار نو دفتر اول سال بيست و يکم شماره مسلسل ۲۳۱ نيز بهره گرفته ام و نقل کرده ام.

۹-  برخی از منابعی که در اماده کردن اين گفتار به کار گرفته شده به زبان های غير فارسی است که نگارنده از ترجمه فارسی آنها در ايران اطلاعی ندارم ولی تيتر کتاب ها و موسسه و سال انتشار آنها را به فارسی اعلام داشته ام. محمود دهقانی

[ یکشنبه ۳٠ اسفند ۱۳۸۳ ] [ ۸:٤٤ ‎ق.ظ ] [ ]

از طريقی با اطلاع شده ام که عده ی قابل ملاحظه ای زندانی سياسی برای خجسته باد نوروز از زندان ها در ايران آزاد خواهند شد. اين مژده به اندازه ای بر روح و روان من تاثير داشت که فوری آن را در اين وبلاگ اعلام کردم. اميدوارم اينچنين باشد تا عده ای انسان دگرانديش ايرانی که جرمی بجز نوشتن و ارائه انديشه خود نداشته اند به کانون گرم خانواده بازگردند. به قول آقای عطاالله مهاجرانی و با استقبال از ترانه ی زنده ياد فرهاد: بوی عيدی بوی سيب..... نوروزمان خجسته و روزگارمان بهار باد. محمود دهقانی

[ جمعه ٢۸ اسفند ۱۳۸۳ ] [ ۳:۳٤ ‎ق.ظ ] [ ]

نوروز را به همه ی دوستان عزيز ديده و نا ديده ام در ايران و  سراسر جهان شاد باش می گويم. محمود دهقانی

        ---------------------------------------------------------------------------------

صبا به تهنيت پير می فروش آمد                 

که موسم طرب و عيش و ناز و نوش آمد

تنور لاله چنان بر فروخت باد بهار                

 که غنچه غرق عرق گشت و گل بجوش آمد

هوا مسيح نفس گشت و باد نافه گشای     

 درخت سبز شد و مرغ در خروش آمد

زفکر تفرقه بازای تا شوی مجموع               

 بحکم آنکه چو شد اهرمن سروش آمد

چه جای صحبت نامحرم است مجلس انس   

 سر پياله بپوشان که خرقه پوش آمد

زخانقاه به ميخانه می رود حافظ                 

  مگر زمستی زهد ريا بهوش آمد !؟

                                حافظ شيرازی

[ پنجشنبه ٢٧ اسفند ۱۳۸۳ ] [ ۳:۱٩ ‎ق.ظ ] [ ]

در جهان دو رئيس جمهور در دو کشور مختلف وجود دارند که هر دو نفر همشهری اند و در شهر يزد بدنيا آمده اند و دو وزير دفاع وجود دارد که اين دو نيز در اصفهان چشم به جهان گشوده اند. و از عجايب اينکه هر چهار نفر مذهبی هستند. معروف است که وقتی آشور بنی پال يهوديان را آزار و اذيت کرد از طرف کورش هخامنشی پيکی به نينوا پايتخت آشور بنی پال رفت و پيغام کورش را به آشور بنی پال رساند که خواسته بود آشور بنی پال دست از آزار يهوديان بردارد. آشور نپذيرفت و با حمله کورش امپراتوری بنی پال منقرض گشت. بر همين اصل و اساس يهودی ها به تبعيت از کتاب مقدسشان تورات نسبت به ايرانی ها به نيکی ياد می کنند. ولی در پلکان قرن بيست ويکم هزاره سوم دو کشور اسرائيل و ايران آن علائق چند هزار ساله فرهنگی بين دو ملت را فراموش کرده و به همديگر چنگ و دندان نشان می دهند. هر دو کشوری که چه بخواهند و چه نخواهند در خاورميانه هستند و آينده ای نه چندان دور ثابت خواهد کرد که به هم نياز دارند و اين همان تاريخ گذشته خواهد بود که نقل و نبات جمع هر دو خواهد شد. يهودی ها سا ل ها در دوران صفوی با ايرانی ها در پايتخت شيعه ی صفوی اصفهان با عزت و احترام زندگی کرده اند و فرهنگ ايرانی را بيش از ديگر ملت ها درک می کنند. و حتی ادبيات و نوع موسيقی و حتا زاری   آنها نيز بيشتر از ديگر ملت های خاور ميانه با ايرانی ها همخوانی دارد. حال نوبت واقعيت ها رسيده است اين چهار همشهری يعنی آقای خاتمی رئيس جمهور ايران و آقای موشه کتساو رئيس جمهور اسرائيل که هر دو در يزد به دنيا آمده اند و همچنين سرلشکر شمعخانی وزير دفاع ايران و شائول موفاض وزير دفاع اسرائيل دو همشهری اصفهانی چگونه می توانند گذشته های زيبا را به خاطر بياورند و با برآورده شدن حقوق ملت فلسطين ضامن صلح و صفا در منطقه شوند. محمود دهقانی

[ جمعه ۱٤ اسفند ۱۳۸۳ ] [ ٥:٤۸ ‎ق.ظ ] [ ]

مطالب زير  از ماهنامه Focus چاپ لندن  است که آقای فرشيد اکبريان آذرترجمه کرده و در ماهنامه روزگار نو شماره ی ۲۱۴ دفتر دهم- سال هيجدهم آذر ۱۳۷۸ به سردبيری روانشاد اسمعيل پوروالی در فرانسه  به چاپ رسيده است. بر اين تصميمم تا در مواقعی که بشدت درگيربوده  و فرصت نوشتن و يا ترجمه  را نداشته باشم از آنها در اين وبلاگ برای آگاهی عموم استفاده کنم. محمود دهقانی

* بزرگترين زير دريائی جهان ( تيفون)Typhoon نام دارد. اين زير دريائی روسی با ۱۷۱ متر طول و ۲۱ هزار تن وزن تا حال رقيبی پيدا نکرده است.

* اگر مردها نيز دارای نوک پستان هستند بدين جهت است که همه جنين ها در آغاز شکل زنانه دارند و پس از گذشت چندی از عمر جنين مذکر رفته رفته هورمون های مردانه او ساخته می شوند ولی نوک سينه از بين نمی رود و باقی می ماند چون از پيش شکل گرفته است.

* کهکشان راه شيری با سرعت ۸۰۰ هزار کيلو متر در ساعت بدور خود می چرخد.

* با اينکه قطر خورشيد ۴/۱ مليون کيلومتر است اين کره نورانی يکی از کوچک ترين ستاره های کهکشان به حساب می آيد.

* قد آدم ها صبح ها ۱۶ ميلی متر درازتر می نمايد تا شبها.

* پس از حرارت دادن سبزيجات مقاديری از ويتامين ها از بين می روند ولی در عوض سبزيجاتی که با حرارت پخته می شوند راحت تر توسط روده ها جذب می گردد و نقش موثری در مبارزه با سرطان دارند.

* همخوابگی که از يک تا دو بار در هفته تجاوز نکند قدرت دفاعی بدن را افزايش می دهد و شمار ( پادتن) های بدن را فراوان می سازد.

* غضروف کوسه موجب جلوگيری از بروز سرطان می شود.

* به احتمال قريب بعضی تا سال ۲۰۳۰ همه ی صد هزار ژن گوناگون انسان شناخته خواهد شد که يکی از آنها ژنی است که عامل پيری است.

* کارخانه ی قطار سازی ژاپن قطار های تازه ای را به بازار عرضه کرده است که سرعت آن ۳۵۰ کيلومتر در ساعت است. اين قطار ها که شينکاسن Shinkansen نام دارد از هر جهت بی سر و صدا ست و از اين جهت موجبات رضايت مسافران را فراهم می آورد.

[ سه‌شنبه ۱۱ اسفند ۱۳۸۳ ] [ ۳:٤۸ ‎ق.ظ ] [ ]

مطالب زير  از ماهنامه Focus چاپ لندن  است که آقای فرشيد اکبريان آذرترجمه کرده و در ماهنامه روزگار نو شماره ی ۲۰۷ دفتر سوم- سال هيجدهم ارديبهشت ۱۳۷۸ به سردبيری روانشاد اسمعيل پوروالی در فرانسه  به چاپ رسيده است. بر اين تصميمم تا در مواقعی که بشدت درگيربوده  و فرصت نوشتن و يا ترجمه  را نداشته باشم از آنها در اين وبلاگ برای آگاهی عموم استفاده کنم. محمود دهقانی

* اگر گربه ها زمين لرزه را زودتر از ديگر جانوران پيش بينی می کنند بعلت حواس تيز و حافظه ی قوی آنهاست.

*بازماندگان قبايل سرخ پوست معروف به نژاد (مايا) در حال حاضر در شبه جزيره ی (ياکوتان Yacutan ) واقع در مکزيک زندگی می کنند و شمارشان ۴ ميليون تن است و زبانشان نيز از ريشه ی زبان قوم ( مايا) می باشد.

*با بهره گيری از دستگاه تجزيه (ژن) ها معلوم شده است که نواده های خانم (Sally Hemings سالی همينگس) همگی يکدست نواده های ( توماس جفرسون Thomas Jefferson ) رئيس جمهوری امريکا نيز می باشند و چون توماس جفرسون با اين زن روابط نامشروع داشته است همه ی فرزندان اين خانم حاصل همخوابگی با آن رئيس جمهوری بوده است. گو اينکه آقای جفرسون تا وقتی زنده بود منکر هرگونه رابطه ی جنسی با اين خانم شده بود.

*پژوهش های نوين دانش ژنتيک نشانگر آن است که لاک پشت ها و دايناسورها از يک خانواده اند.

* در دانشگاه (کلمسون Clemson ) امريکا يک استاد رشته ی دامپزشکی به نام آقای (گلن بيرنکوت Glen Birrencott ) نشان داد که اگر ۳ درصد در خوراک مرغان (ماکيان) سير مخلوط شود نه تنها مرغدانی بوی بهتری بخود می گيرد بلکه ميزان کلسترول تخم مرغ آنها هم در حدود نيم درصد کاهش می يابد.

*يک دارو که برای مداوای بيماران مبتلا به ( اپيلپسی) ( صرع)بکار می رود نشان داده است که اعتياد سيگار را نيز از بين می برد.

*روانشناسان بر اين باورند که احساس های مربوط به گريه و زاری و عزاداری در انسان بسيار قوی تر از احساس های مربوط به شادی و خنده می باشد. به همين دليل گرياندن بسيار ساده تر از خنداندن است.

*بقايای يک کوه آتشفشانی که در ۲۵ ميليون سال پيش فعال بوده در زير يخ های قطب جنوب شناسائی شده است. اين کوه آتشفشان کهن ترين آتشفشان زمين به حساب می آيد.

* به زودی تلفن های همراه نشان خواهد داد که شما بطور دقيق در کجای شهر و در کدام خيابان هستيد. با بهره جوئی از اين پديده پليس ها می توانند زودتر خود را به محل حوادثی که مورد نظر آنهاست برسانند. (اين نوشته مربوط به  سال ۱۳۷۸ است. تلفن های همرا ه الان سال هاست که پيشرفته تر از پيش در دست مردم است. م - د )

*دو روانشناس امريکائی بتازگی نشان داده اند که در هنگام معامله هوش و درايت و خوش برخوردی حرف آخر را نمی زند بلکه اين زرنگی و رندی و جرئت داشتن است که معامله را به پيش می برد.

[ یکشنبه ٢ اسفند ۱۳۸۳ ] [ ۸:۱٦ ‎ق.ظ ] [ ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

موضوعات وب
 
صفحات اختصاصی
آرشيو مطالب
RSS Feed