dehgani.persianblog.ir
Mahmoud Dehgani روزنوشت های محمود دهقانی 
نويسندگان
لینک دوستان

عاشورا و مرثیه سرباز دوره قاجار

دکتر محمود دهقانی

 

 

پرفسور "اوژنیو گالدیری" محقق مرمت گر و آشنا به تاریخ معماری و شهرسازی  اصفهان در پیش از انقلاب مسئول مرمت  کاخ های دوره صفویه ی اصفهان بود.  تحقیقات پرفسور گالدیری بویژه در مورد نقش جهان و عالی قاپو و هشت بهشت و چهلستون مورخان ایرانی تاریخ معماری را از بسیاری از ابهامات و نظریه پردازی ها نجات داد و با روشی ساده ولی با دیدی روشن و علمی پرده بر گوشه های  پنهان تاریخ آن بناها  برداشت.

 تحقیقات گالدیری دروازه ی عظیمی بر پژوهشگران در مورد مسجد جامع و تاریخ و تحول معماری مسجد از شروع اسلام در ایران تا سده ی دهم گشود.  و بحق این  پژوهشگر و مرمت گر ماهر موسسه ی  ایتالیائی خاورمیانه و دور مرکز تعمیرات که از طرف سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران در اصفهان مشغول به کار بود،  کاخ های صفوی را از تخریب و ریزش زود رس نجات داد.

در فرصتی که هیات "ازمئو" برای مرمت کاخ عالی قاپو داشت گالدیری  به شیوائی از اساس و پایه بنای عالی قاپو  تا سه دهه ی پیش یعنی دوره ای که مشغول مرمت آن بودند پرده برداشت و هیچ نکته ای را برای مورخان و دوستداران تاریخ پنهان  نگذاشت.

مجموعه ی دانشی که امروز در مورد این بنا البته به صورت علمی در اختیار دانشجویان مرمت قرار دارد شناخت جزئیات مرحله به مرحله ی این ساختمان است که در دوران آغاز مدرنیزم در ایران و در اوج شکوفائی قدرت و اقتصاد ایران در دوران زمامداری شاه عباس اول و برنامه های وسیع شهرسازی او  بویژه در اصفهان پایه ریزی شده است.  منتقدین تاریخ بدرستی آگاهی دارند که در کشوری مثل ایران  که در آن تعداد زمین لرزه های خوفناک و مخرب بیداد می کند بنای کاخ پنج طبقه ی عالی قاپو ارزش معمارانه ی زیادی دارد. امروز پس از چند قرن  عالی قاپو با استخوان بندی محکم خود روزانه شاهد  صدها جهانگرد خارجی و داخلی است.

گالدیری مضاف بر روشن کردن موضوع تاریخچه ی بنا و نظریات معمارانه و یا در واقع موشکافی هسته ی اولیه ی بنا  و موقعیت مکانی و تاریخی آن با میدان نقش جهان تمامی ادوار تاریخی  و  وقایع را برمی شمرد.

هر چند  آقایان  گدارد  و  بلان  نیز پیش از آن به استناد از شرح وقایع اسکندر بیک منشی شاه عباس به تاریخ عالی قاپو اشاره داشته اند اما موشکافی های گالدیری از تمامی سلسله مراتب و وقایع ای که بر این بنا گذشته است پرده بر می دارد.

ارزش و اعتبار تاریخی عالی قاپو نظر هنرمندان و معماران و حتا شعرای ایرانی را همیشه به خود جلب کرده است. هر چند که در دوره ی قاجار بناهای دوره ی صفوی بیشترین  صدمات را دیده اند ولی این ساختمان ها برای هنرمندان ارزش و اهمیت والائی داشته است که این شعر جانسوز آقا بابای ملایری  که در دوران استاد محمد باقر زین دار باشی مدتی به عنوان یک سرباز در عالی قاپو نگهبانی می داده است و دوره ی خدمت شاعر در ٢٠ شعبان سال ١٢٩١ یعنی برابر با  دوم اکتبر ١٨٧۴می باشد  گواهی بر این مدعاست.

دلا این عالم فانی به یک ارزن نمی ارزد

به دنیا آمدن بر زحمت رفتن نمی ارزد

اگر بر تخت شاهی تا به روز حشر بنشینی

به خشت زیر سر اندر... خفتن نمی ارزد

مسخر گر شود روزی زمینت مثل اسکندر

به تنهائی قبر و وقت جان کندن نمی ارزد

جوانان همه عالم اگر گردند قربانی

 به خون غلتیدن قد علی اکبر نمی ارزد

اگر دریای این عالم همه شهد و شکر گردد

به آن لعل لب خشک علی اصغر نمی ارزد

اگر خلق زمین و آسمان خون از مژه بارند

به آن زنجیر پای عابد مضطر نمی ارزد

اگر خورشید آید سربرهنه از افق بیرون

به عریان بودن موی سر زینب نمی ارزد

 

 

هذا یادگاری ملا آقا بابای ملایری

در ایام عالیجاه استاد محمد باقر زین دارباشی چند مدت در این مکان شریف قراول بودیم.

هر که خواند دعا طمع دارم / زانکه من بنده گنهکارم

تحریرا فی ٢٠ شهر شعبان سنه ١٢٩١

بلعنت خدا گرفتار شود کسیکه این خط شریف را پاک کند

بلعنت خدا و نفرین رسول گرفتار شود.

 

هفته نامه سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، ورزشی
صاحب امتیاز: دکتر امیر خلف پور
مدیرمسوول و سردبیر: یونس قیصی زاده
نشانی: بوشهر – میدان قدس – کوچه جانبازان – دفتر هفته نامه نسیم جنوب
تلفن: 2525900
فکس و پیامگیر: 2528151+98 771
صندوق پستی : 1199
پست الکترونیک: info@nasimjonoub.com

[ دوشنبه ۱ بهمن ۱۳۸٦ ] [ ۱۱:٥۸ ‎ق.ظ ] [ ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

موضوعات وب
 
صفحات اختصاصی
آرشيو مطالب
RSS Feed